Stres hayatımızın her devresindedir. Özellikle de çalışan ve günün 8 saatini işyerlerinde geçiren bireyler için iş stresi önem kazanmaktadır. İş stresinin önemi bireyi olumsuz etkileyerek iş performansının düşmesine, işe yabancılaşmasına, kalitenin azalmasına, ıskartanın çoğalmasına, iş kazalarına sebep olmasıdır. İş stresinin nedenleri ise:

A) Çevresel koşullar ve işin doğasından kaynaklanan faktörler
  • Kötü çalışma koşulları
  • Vardiyalı çalışma
  • Uzun çalışma saatleri
  • Sürekli seyahat
  • Tehlikeli ve riskli işler
  • İş yükü fazlalığı-azlığı
B) Örgütsel rollerden kaynaklanan faktörler
  • Rol belirsizliği
  • Rol çatışması

Rol belirsizliği kişinin örgüt içinde hangi işleri yapması gerektiğinin açık seçik ortaya konmadığı durumlarda görülür. Kısaca birey görevinin ne olduğunu tam olarak bilemez. Rol belirsizliği ise örgüt içinde birey birbiriyle çatışan iki durumla karşılaştığı zaman oluşur. Bu durumda kişi ne yapması gerektiğini tam olarak bilemez. Örneğin amiri aynı anda yapılmasını istediği iki işi bir anda verip tamamlanmasını isteyebilir ya da amir özel problemleri olduğunu bildiği çalışanının işi aksattığını bilir ama ona sempati duyduğu için ceza vermekten kaçınır, ama işletme kuralları ceza vermesini gerektirmektedir.

C) Kariyer gelişimi ile ilgili faktörler
  • Terfi etme
  • Hak ettiğine inanma ama elde edememe
  • İşini kaybetme korkusu

Terfi edildiği zaman da stres ortaya çıkabilmektedir. Zira daha üst kademedeki göreve gelen birey bilgi ve yeteneklerinin bu görev için ne derece uygun olduğunu bilemez, ya hata yaparsam ve astlarım bana gülerlerse yaklaşımı kişiyi strese sokar.

D) Örgüt yapısı ile ilgili olan faktörler
  • Amaçlar
  • İş bölümü
  • Uzmanlık derecesi
  • Kademe sayısı
  • Örgüt büyüklüğü
  • İletişim kanalları

Bu faktörler bütünüyle örgütün dizaynı ve çalışma prensipleriyle ilgili olsa bile o örgütte çalışan bireyleri de dolaylı yoldan etkiler.

İş stresinin neden olduğu olumsuzluklar:

Kalp hastalıkları
Sinir ve kas hastalıları
Psikolojik rahatsızlılar
İş kazaları
İntihar
Kanser
Ülser
Bağışıklık sisteminin zayıflaması

İş stresinde örgütlerin kullanabileceği stratejiler:

İş tasarımı

Bu nokta işin çalışan bireyler için daha cazip hale getirilmesini ifade etmektedir. Örneğin çalışana sorumluk verme veya arttırma, işinin önemli olduğunu ve toplum gözünde saygın bir iş yaptığının hissettirme gibi.

İş çevresinin tasarımı

Bu faktör çalışanın işyerinde karşılaştığı tüm fiziksel, çevresel ve ergonomik sorunların elimine edilmesi anlamındadır.

Rollerin analizi, hedeflerin belirlenmesi, çalışana geri bildirim sağlama

Bu noktada çalışana neleri yapması gerektiğinin açık seçik bildirilmesi, ulaşması gereken hedeflerin belirtilerek bu hedeflere varmak için gösterdiği performansı hakkında kendisine bilgi verilmesidir her açıdan gereklidir.

Örgütsel sosyal destek

Örgütsel sosyal destek çalışana kreş hizmetinden tutunda verilecek yemekler, servis olanakları gibi bir çok etkeni kapsar. Ayrıca çalışanların boş zamanlarında örgütün düzenleyeceği sosyal aktivitelere katılması da bir nevi destektir.

Stresimizle başa çıkmayı kolaylaştırıcı unsurlardan olan pozitif enerjinizi toplamamıza yardımcı olacak on maddelik reçetemiz ise şunlardan oluşmaktadır:

  • Sahip olduklarınızın farkında olun.
  • Hedeflerinizi belirleyin ve plan yapın.
  • Değiştiremeyeceğiniz şeyler üzerinde ısrar etmeyin.
  • Daha iyi bir dünya düşleyin.
  • Altından kalkamayacağınız işlerin altına girmeyin.
  • Problemlerinizle yüz yüze gelmeye çalışın.
  • İşinizin çok önemli olduğu üzerinde durun.
  • Dinlenmek için zaman ayırın.
  • Dikkatinizi içinde bulunduğunuz durum ve zamanda toplayın.
  • Başkalarına güvenin, gerektiğinde sorumluluklarınızı devredin.